Denkfout in de aanpak jeugdproblematiek

logo4

Column: Denkfout in de aanpak van jeugdproblematiek

17-03 2008 | 01:07

Voor een professional die met mensen werkt, is het belangrijk af en toe eens kritisch te kijken naar de gehanteerde werkwijze en de daaraan gekoppelde resultaten. Activiteiten met het karakter van een open-inloop lijken geen bijdrage te leveren aan de gewenste positieve groepssocialisatie. Eerder is er sprake van het omgekeerde.

Landelijk is men druk doende een extra impuls te geven aan versterking van het jongerenwerk. In Rotterdam moeten er op korte termijn 50 beroepskrachten bij komen. Mijn advies zou luiden eerst de werkorganisatie van de welzijnsorganisaties goed neer te zetten om daarna pas beroepskrachten te gaan werven.

Puzzelstukje

Bij het verbeteren van de kwaliteit zou er naast aandacht voor de competenties van de uitvoerders, ook aandacht zou moeten zijn voor de competenties van managers. Dat mis ik, terwijl het daar uiteindelijk allemaal begint. Dit verklaart voor een deel waarom het jongerenwerk soms onvoldoende uit de verf komt. En tijdens mijn overpeinzingen en zelfreflectie viel vorige week weer een puzzelstukje op zijn plaats.

Ongewenst gedrag

De afgelopen tijd heb ik me verdiept in een groep jongens in de leeftijd van 8 tot 12 jaar. Jongens, waarbij je nu al kunt zien dat ze ongewenst gedrag ontwikkelen. Treiteren, schelden, dreigen, stelen, slaan… Ik zie het dagelijks op straat gebeuren. Maar wie doet er wat aan?

Aansluiten bij overlastgevende groep

Het is vaak niet strafbaar of niet te bewijzen. De politie stelt soms andere prioriteiten en ambulant jongerenwerkers richten zich vaak op overlastgevende groepen. Het wachten is dus tot de jonge gasten over een paar jaar deel uitmaken van een overlastgevende groep. Dan is er helaas wel een aantal jaar verloren gegaan.

Relativeren

Ook lopen welzijnswerkers of politieagenten die een tijdje meedraaien in een probleemwijk – ik noem het geen prachtwijken, want zo prachtig is het allemaal niet – het risico dat ze het gedrag gaan relativeren. Ongewenst gedrag zal niet altijd meer als zodanig herkend worden. Daar moet ik zelf ook steeds voor waken.

Denkfout

Nadat ik een uitvoerige inventarisatie en analyse van gedrag en systeem heb gemaakt van de eerste twee 8-12-jarige jongens op mijn lijstje, kom ik tot de pijnlijke conclusie dat er een grote denkfout in het jongerenwerk wordt gemaakt. Een denkfout die ik de afgelopen jaren zelf ook heb gemaakt.

Inloop-activiteiten

Alles op alles wordt gezet om overlastgevende jeugd naar het jongerenwerk toe te leiden. Jongerenwerkers willen dat en gemeente en politie dringen daar ook op aan. Gevolg is dat er inloop-achtge activiteiten zijn, waar soms wel 60 jongeren op afkomen. Jongeren, waar we vaak niet meer van weten dan naam, leeftijd en adres.

Ondersteuning na schooltijd

De twee 10-jarige jongens waar ik me in had verdiept, bleken zeer ernstige gedragsproblemen te hebben. Ze zaten op speciaal onderwijs waar ze ook onderzocht werden. De jongens werden begeleid op school en de ouders konden ook op ondersteuning vanuit school rekenen. Maar in hun vrije tijd was er geen ondersteuning voor de jongens. Ze liepen vooral doelloos op straat rond.

Structuur

Dit soort kinderen heeft behoefte aan activiteiten met veel structuur. Activiteiten waaraan een kleine groep kinderen deelneemt. Wat er nu meestal gebeurt, is dat ze in een grote groep terechtkomen in een setting met weinig structuur. Een jongerenwerker roept af en toe dat een jongen normaal moet doen en that’s it.

Beïnvloedbaar

Aan de ene kant drukken deze jongens een enorme stempel op de sfeer in de groep. Het kost een jongerenwerker ook veel energie. Aan de andere kant wordt deze jongens tekort gedaan door hen niet de juiste ondersteuning te bieden. Het zijn vaak jongens die makkelijk te beïnvloeden zijn. Ook in negatieve zin. De kans dat ze het verkeerde pad opgaan, is verre van uitgesloten.

Professionele begeleiding

Deze kinderen passen dus niet binnen het traditionele jongerenwerk. Ze hebben activiteiten nodig met veel structuur voor kleine groepjes. Begeleid door een professional die daarvoor opgeleid is, bijvoorbeeld een SPH’er of iemand die de opleiding Pedagogiek heeft gevolgd.

Signalering

Daarnaast is het nodig dat ambulant kinderwerkers de straat opgaan om kinderen die ongewenst gedrag ontwikkelen vroegtijdig te signaleren. Daarnaast moeten ze intensief samenwerken met basisscholen en ouders om vervolgens samen een individueel plan van aanpak te ontwikkelen.

Voor gemeenten, scholen en welzijnsorganisaties ligt er de schone taak om hier beleid op te gaan ontwikkelen.

William Miero

projectleider jongerenwerk M!ERO

Lees ook

Column: Een kijkje in de keuken »